کم خونی؛ با کم خونی چه کنیم؟!

کم خونی چیست؟

کم خونی هنگامی اتفاق می‌افتد که تعداد گلبول‌های سالم قرمز خون در بدن بسیار کم شود. گلبول‌های قرمز خون اکسیژن را به تمام بافت‌های بدن منتقل می‌کنند، بنابراین تعداد کم گلبول‌های قرمز نشان می‌دهد که میزان اکسیژن خون کمتر از حد مجاز است. بسیاری از علائم کم خونی ناشی از کاهش اکسیژن رسانی به بافت‌ها و اندام‌های حیاتی بدن است. کم خونی با توجه به میزان هموگلوبین، پروتئین موجود در سلول‌های قرمز خون که اکسیژن را از ریه‌ها به بافت‌های بدن می‌رساند، اندازه گیری می‌شود.

کم خونی بیش از 1/6 میلیارد نفر در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. زنان و افرادی که بیماری‌های مزمن مانند سرطان دارند بیشترین خطر ابتلا به کم خونی را دارند.

چه عواملی باعث کم خونی می‌شود؟

آهن رژیم غذایی، ویتامین B-12 و فولات برای بلوغ گلبول‌های قرمز در بدن ضروری است. به طور معمول‌، هر روز 0/8 تا 1 درصد از گلبول‌های قرمز بدن جایگزین می‌شود و متوسط ​​طول عمر سلول‌های قرمز 100 تا 120 روز است. هر فرآیندی که تأثیر منفی بر تعادل بین تولید گلبول‌های قرمز و تخریب آن داشته باشد، می‌تواند باعث کم خونی شود.

دلایل کم خونی به طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند

مواردی که تولید گلبول‌های قرمز خون را کاهش می‌دهند و مواردی که تخریب گلبول‌های قرمز را افزایش می‌دهند.

عواملی که تولید گلبول‌های قرمز خون را کاهش می‌دهند، عبارتند از:

عواملی که تخریب گلبول‌های قرمز خون را افزایش می‌دهند، معمولا به دلیل خونریزی رخ می‌دهد و شامل موارد زیر است:

اختلالات ژنتیکی مانند:

به طور کلی، کمبود آهن شایع‌ترین علت کم‌ خونی بوده و تقریباً نیمی از موارد کم‌ خونی را شامل می‌شود. این کم‌خونی یک اختلال بزرگ تغذیه‌ای در سراسر جهان محسوب می‌شود.

نیازهای غذایی روزانه و کم خونی

نیاز روزانه به ویتامین‌ها و آهن با توجه به جنس و سن متفاوت است. زنان به دلیل از دست دادن آهن در دوره قاعدگی و رشد جنین در دوران بارداری و شیردهی، به آهن و فولات بیشتری نسبت به مردان نیاز دارند.

1- میزان مصرف آهن توصیه شده برای بزرگسالان 19 تا 50 سال به صورت زیر است:

مردان و زنان بالای 50 سال روزانه فقط به 8 میلی گرم آهن نیاز دارند. اگر میزان آهن رژیم غذایی کافی نباشد، ممکن است یک مکمل مورد نیاز باشد.

منابع خوب آهن در رژیم غذایی شامل جگر مرغ و گوشت گاو، گوشت بوقلمون تیره، گوشت قرمز، غذای دریایی، غلات غنی شده، بلغور جو دوسر، حبوبات (مانند عدس و لوبیا)(به این صفحه رجوع کنید.) و اسفناج می‌باشند.

2- فولات‌ ( نوعی اسید فولیک است که به طور طبیعی در بدن ایجاد می‌شود.)

مردان و زنان بالای 14 سال به 400 میکروگرم فولات در رژیم غذایی روزانه نیاز دارند. برای زنان باردار یا شیرده، میزان فولات دریافتی توصیه شده به ترتیب به 600 میکروگرم و 500 میکروگرم در روز افزایش می‌یابد.

نمونه هایی از غذاهای غنی از فولات عبارتند از:

می توانید اسیدفولیک را با مصرف غلات و نان‌های غنی شده به رژیم غذایی خود اضافه کنید.

3- ویتامین B-12

بزرگسالان به صورت روزانه به 2/4 میکروگرم ویتامین B-12 نیاز دارند. میزان نیاز روزانه زنان باردار 2/6 میکروگرم و مادران شیرده 2/8 میکروگرم می‌باشد. جگر گوساله و صدف بهترین منابع ویتامین B-12 هستند. منابع خوب دیگر شامل ماهی، گوشت، مرغ، تخم مرغ و محصولات لبنی می باشند.

ویتامین B-12 به عنوان مکمل برای کسانی که از رژیم غذایی خود ویتامین کافی دریافت نمی‌کنند توصیه می‌شود.

علائم کم خونی چیست؟

افراد کم خون رنگ پریده به نظر می‌رسند و ممکن است اغلب از سرماخوردگی شکایت داشته باشند. آنها همچنین ممکن است علائم زیر را تجربه کنند:

علائم دیگر عبارتند از:

افرادی که علائم و نشانه‌های کم خونی دارند، باید به پزشک مراجعه کنند، به خصوص اگر غش و یا درد در قفسه سینه را تجربه کرده‌اند.

کم خونی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص کم خونی با بررسی سابقه سلامتی فرد و سابقه سلامت خانواده به همراه معاینه فیزیکی انجام می‌شود. بررسی سابقه خانوادگی در انواع خاصی از کم خونی مانند کم خونی سلول داسی شکل می‌تواند مفید باشد. سابقه قرار گرفتن در معرض عوامل سمی در خانه یا محل کار ممکن است نشان دهنده یک دلیل محیطی برای این بیماری باشد.

آزمایشات برای تشخیص کم خونی عبارتند از:

چگونه کم خونی را درمان کنیم؟

درمان کم خونی به علت ایجاد آن بستگی دارد. کم خونی ناشی از کمبود آهن در رژیم غذایی، ویتامین B-12 و فولات با مکمل‌های غذایی درمان می‌شود. در برخی موارد، تزریق B-12 مورد نیاز است زیرا به درستی از دستگاه گوارش جذب نمی‌شود.

پزشک و متخصص تغذیه می‌توانند رژیم غذایی را تجویز کنند که حاوی مقادیر مناسب ویتامین‌ها، مواد معدنی و سایر مواد مغذی باشد. یک رژیم غذایی مناسب می‌تواند از بروز مجدد این نوع کم خونی جلوگیری کند.

در بعضی موارد، اگر کم خونی شدید باشد، پزشکان از تزریق اریتروپویتین برای افزایش تولید گلبول‌های قرمز در مغز استخوان استفاده می‌کنند. در صورتی که خونریزی رخ دهد و یا سطح هموگلوبین بسیار پایین باشد، ممکن است انتقال خون لازم باشد.

کم خونی قابل درمان است، اما در صورت عدم درمان می‌تواند خطرناک باشد. در صورت مشاهده علائم کم خونی، با پزشک خود صحبت کنید، به خصوص اگر سابقه خانوادگی دارید. پزشک به احتمال زیاد رژیم غذایی یا رژیم مکمل برای افزایش مصرف آهن را توصیه می‌کند. کمبود آهن ممکن است نشانه‌ای از بیماری‌های جدی‌تر باشد، بنابراین توجه به بدن مهم است. در بیشتر موارد، فقط با اصلاح رژیم غذایی یا مصرف مکمل آهن می‌توانید کم خونی را برطرف کنید.

یکی از اهداف مجله سلامت  پزشک‌بوک بالا بردن سطح سلامت عمومی جامعه از طریق اطلاع رسانی و آموزش های عمومی به مردم و همچنین افرادی که از لحاظ ایمنی سلامتی ضعیف و آسیب پذیر هستند می باشد.

" این بار با دست در دست هم ندادن کرونا را شکست خواهیم داد. "