سر فصل‌ها
اسپارتینا (Spartina) — قلم تیرزپاتاید، آگونیست دوگانه‌ی گیرنده‌های GLP-1 و GIP است و در کنترل قند خون در دیابت نوع 2 و مدیریت وزن کاربرد دارد و مصرف آن نیاز به تجویز پزشک دارد.
اسپارتینا در یک نگاه
اسپارتینا آمپول یا به بیان دقیق‌تر قلم تزریقی تیرزپاتاید (Tirzepatide) تولید داخل است؛ دارویی نسخه‌ای که هفته‌ای یک‌بار زیر پوست تزریق می‌شود و با اثر هم‌زمان بر گیرنده‌های GLP-1 و GIP، قند خون را در دیابت نوع 2 کنترل می‌کند و در بیماران واجد شرایط به مدیریت وزن کمک می‌کند. دوز آغازین و افزایش آن را پزشک تعیین می‌کند.
پرسشی که بیش از همه پشت پیشخوان داروخانه می‌شنویم این است که آیا اسپارتینا با نمونه‌های خارجی تیرزپاتاید یا دیگر نمونه های داخلی فرق دارد. ماده‌ی مؤثره یکی است؛ تفاوت در شکل قلم، قدرت‌های عرضه‌شده و بسته‌بندی است و جایگزینی یکی با دیگری تنها با نظر پزشک معالج انجام می‌شود.
آمپول اسپارتینا چیست و چگونه عمل می‌کند؟
اسپارتینا از گروه آگونیست‌های گیرنده GIP و GLP-1 است. این دارو با:
حاصل این سازوکار، کنترل قند خون در دیابت نوع 2 و کاهش اشتها و وزن در بیماران واجد شرایط است؛ میزان پاسخ در افراد مختلف یکسان نیست.
دوزهای آمپول اسپارتینا و برنامه‌ی افزایش دوز
دامنه‌ی دوز اسپارتینا طبق برگه‌ی راهنمای تیرزپاتاید از 2٫5 تا 15 میلی‌گرم در هفته است. درمان معمولاً با 2٫5 میلی‌گرم هفتگی به مدت چهار هفته آغاز می‌شود؛ این مرحله برای عادت دادن دستگاه گوارش است و دوز درمانی به شمار نمی‌آید.
پس از آن، پزشک می‌تواند دوز را با گام‌های 2٫5 میلی‌گرمی و دست‌کم چهار هفته فاصله میان هر افزایش بالا ببرد؛ دوزهای نگهدارنده معمولاً 5، 10 یا 15 میلی‌گرم است. اینکه هر بیمار در کدام پله متوقف شود به قند خون، وزن و تحمل عوارض گوارشی بستگی دارد.
در پاسخ به اینکه «آمپول اسپارتینا چند دوز دارد»، دوز هر قلم روی بسته‌بندی آن درج شده است و نسخه بر اساس همان دوز تجویزی پیچیده می‌شود؛ تزریق بیش از یک دوز در هفته توصیه نمی‌شود و برنامه‌ی دوز فراموش‌شده در بخش پرسش‌های متداول آمده است. تصمیم درباره‌ی دوز بر عهده‌ی پزشک معالج است.
اسپارتینا فرم قرص دارد یا فقط آمپول؟
قلم تنها به شکل تزریقی عرضه می‌شود و فرم قرص یا خوراکی ندارد. ماده‌ی مؤثره‌ی آن، تیرزپاتاید، یک پپتید است و اگر از راه دهان مصرف شود پیش از جذب در دستگاه گوارش تجزیه می‌گردد؛ به همین دلیل ساخت فرم خوراکی از این مولکول امکان‌پذیر نیست و تنها مسیر تجویزشده، تزریق زیرجلدی است.
شکل دارویی این فرآورده قلم تزریقی است و به‌صورت زیرجلدی در ناحیه‌ی شکم، ران یا بازو و هفته‌ای یک‌بار طبق نظر پزشک به کار می‌رود. دوزهای در دسترس از 2٫5 تا 15 میلی‌گرم متغیر است و افزایش دوز به‌صورت پله‌ای و صرفاً بر عهده‌ی پزشک معالج است. آموزش روش تزریق باید توسط پزشک یا کادر درمان انجام شود.
در متون فارسی این فرآورده با املاهای «آمپول اسپارتینا»، «امپول اسپارتینا» و «قلم اسپارتینا» نوشته می‌شود و هر سه به یک فرآورده‌ی واحد حاوی تیرزپاتاید اشاره دارند.
نقش تیرزپتاید در درمان چاقی
چاقی از عوامل خطر اصلی دیابت نوع 2، بیماری‌های قلبی و اختلالات متابولیک است. تیرزپتاید علاوه بر کنترل قند خون، در کاهش وزن و بهبود شاخص توده بدنی (BMI) کاربرد دارد. کاهش وزن احتمال بروز دیابت نوع 2 در افراد پرریسک را کاهش دهد.
همراهی تیرزپتاید با رژیم و ورزش
رعایت رژیم غذایی سالم و انجام فعالیت ورزشی منظم ضروری است.
فرآورده‌های دیگر همین مولکول در مطالب جداگانه بررسی شده‌اند: زیکورپا؛ قلم تیرزپاتاید و تیرزکتو؛ قلم پیش‌پرشده‌ی تیرزپاتاید. مطلب لیراگلوتاید با تزریق روزانه را ببینید.
آمپول اسپارتینا برای چه کسانی ممنوع است
مصرف آمپول اسپارتینا در سه گروه به‌طور قطعی ممنوع است: افراد با سابقه‌ی شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید، مبتلایان به سندرم نئوپلازی غدد درون‌ریز متعدد نوع 2 (MEN2)، و افرادی که به تیرزپاتاید یا هر یک از اجزای فرآورده حساسیت شناخته‌شده دارند. در این موارد جایگزینی دارو با نظر پزشک انجام می‌شود.
گروه دوم مواردی است که مصرف در آن‌ها نیازمند احتیاط و ارزیابی جداگانه است: سابقه‌ی پانکراتیت یا سنگ کیسه‌ی صفرا، رتینوپاتی دیابتی که به پایش چشمی نیاز دارد، نارسایی شدید کلیه یا کبد، و بیماری‌های گوارشی مزمن مانند گاستروپارزی که با کند شدن تخلیه‌ی معده تشدید می‌شوند. در دوران بارداری و شیردهی نیز مصرف توصیه نمی‌شود و در سنین زیر 18 سال داده‌ی کافی وجود ندارد.
پیش از هر عمل جراحی که با بیهوشی عمومی همراه است، لازم است پزشک یا متخصص بیهوشی از مصرف این دارو مطلع باشد، زیرا کند شدن تخلیه‌ی معده می‌تواند خطر ورود محتویات معده به ریه را افزایش دهد. همچنین در مبتلایان به دیابت نوع 1 این فرآورده جایگزین انسولین نیست. تصمیم بر عهده‌ی پزشک معالج است.
بنابراین تزریق برای گروه‌های زیر توصیه نمی‌شود:
استفاده از این دارو حتما باید با مشورت پزشک صورت گیرد.
مشخصات برچسب اسپارتینا
آمپول تیرزپتاید؛ اثربخشی بالینی و شرایط نگهداری
قلم تزریقی تیرزپاتاید با کاهش اشتها، افزایش حس سیری و کند کردن تخلیه معده باعث کاهش وزن می‌شود. در مطالعات بالینی تیرزپاتاید (LY3298176 برنامه SURMOUNT)، کاهش وزن گزارش‌شده به دوز، مدت درمان و رعایت رژیم و فعالیت بدنی بستگی داشته است.
کاربرد بالینی
عوارض احتمالی اسپارتینا
عوارض تیرزپتاید معمولاً:
در صورت مشاهده علائم شدید یا ماندگار، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
شرایط نگهداری آمپول اسپارتینا
قلم اسپارتینا تا پیش از مصرف در یخچال و دمای 2 تا 8 درجه‌ی سانتی‌گراد، دور از نور و در جعبه‌ی اصلی نگهداری می‌شود و نباید یخ بزند؛ قلمی که یک‌بار یخ زده باشد حتی پس از آب شدن قابل مصرف نیست.
هنگام سفرهای کوتاه، یخ‌پک کافی است؛ قلم را مستقیم روی یخ‌پک نگذارید و تاریخ انقضا را بررسی کنید.
جمع‌بندی
اسپارتینا (Spartina) برای درمان بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 و کاهش وزن و کنترل متابولیسم بدن می باشد.
هشدار سلب مسئولیت پزشکی: این مطلب صرفاً جهت آگاهی عمومی، اطلاع‌رسانی و ارتقای سواد سلامت تدوین شده است و حاوی اطلاعات دارویی از منابع مرجع ذکر شده است و جایگزین تشخیص و تجویز پزشک نیست
نظرات مشتریان ما
نظری ثبت نشده است