سر فصل‌ها
واکسن آنفولانزا چیست؟
واکسن آنفولانزا فرآورده‌ای فصلی است که از ویروس غیرفعال‌شده یا بخش‌هایی از آن ساخته می‌شود و سیستم ایمنی را برای مقابله با ویروس آنفولانزا آماده می‌کند. چون ترکیب سویه‌های در گردش هر سال تغییر می‌کند، سازمان جهانی بهداشت هر سال ترکیب سویه‌ای واکسن فصلی را اعلام می‌کند. فرم 4 ظرفیتی در برابر دو سویه‌ی A و دو سویه‌ی B پوشش ایجاد می‌کند.
در متون فارسی نام این بیماری با دو املای «آنفولانزا» و «آنفلوآنزا» نوشته می‌شود و هر دو به یک بیماری و یک واکسن اشاره دارند؛ در نسخه و بسته‌بندی نیز ممکن است هر یک از این دو نگارش یا معادل لاتین Influenza درج شده باشد.
این مطلب بر اساس توصیه های سازمان جهانی بهداشت درباره واکسن آنفولانزا نگارش شده است.
واکسن آنفولانزا هلندی و فرانسوی 4 ظرفیتی در ایران
آنفولانزا یکی از شایع‌ترین بیماری‌های ویروسی فصلی است که هر سال در فصل پاییز و زمستان شیوع گسترده پیدا می‌کند. این بیماری علاوه بر ایجاد علائم آزاردهنده مانند تب، بدن‌درد، سردرد و خستگی شدید، در افراد پرخطر می‌تواند منجر به عوارض جدی از جمله ذات‌الریه و بستری در بیمارستان شود. واکسن آنفولانزا احتمال و شدت بیماری را کاهش می دهد. دو فرآورده‌ی وارداتی رایج، واکسن هلندی (Influvac) و واکسن فرانسوی (Vaxigrip) هستند که در ادامه با هم مقایسه شده‌اند.
واکسن آنفولانزا چگونه عمل می‌کند؟
واکسن آنفولانزا حاوی ویروس غیرفعال یا بخش‌هایی از ویروس آنفولانزا است که سیستم ایمنی بدن را تحریک می‌کند تا در برابر این بیماری مقاوم شود. از آنجایی که ویروس آنفولانزا هر سال جهش پیدا می‌کند، ترکیب واکسن نیز به صورت سالانه توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) به‌روزرسانی می‌شود.
تفاوت واکسن هلندی و فرانسوی آنفولانزا
ترکیب سویه‌ای هر دو واکسن مطابق توصیه‌ی سازمان جهانی بهداشت برای همان فصل است؛ انتخاب میان آن‌ها بر عهده‌ی پزشک معالج است
واکسن آنفولانزا برای کودکان
واکسن آنفولانزا برای کودکان از سن شش‌ماهگی به بالا قابل تزریق است و همان فرم 4 ظرفیتی بزرگسالان با حجم دوز متناسب با سن به کار می‌رود. کودکان زیر شش ماه واکسینه نمی‌شوند و محافظت آنان از طریق واکسیناسیون مادر در دوران بارداری و اطرافیان نزدیک تأمین می‌شود. تشخیص و تعیین برنامه بر عهده‌ی پزشک کودک است.
نکته‌ی مهمی که والدین اغلب از آن بی‌اطلاع‌اند این است که کودکان زیر 9 سال، اگر برای نخستین بار در عمر خود واکسن آنفولانزا دریافت می‌کنند، به دو دوز نیاز دارند؛ دوز دوم حدود چهار هفته پس از دوز اول تزریق می‌شود و ایمنی کامل پس از دوز دوم شکل می‌گیرد. در سال‌های بعد یک دوز سالانه کافی است. کودکانی که پیش‌تر واکسینه شده‌اند نیز از همان ابتدا تنها یک دوز دریافت می‌کنند.
در کودکان مبتلا به آسم، بیماری‌های مزمن ریوی یا قلبی، دیابت و نقص ایمنی، تزریق زودهنگام در ابتدای فصل اهمیت بیشتری دارد. سابقه‌ی واکنش آلرژیک شدید به تخم‌مرغ یا به دوز قبلی واکسن، و همچنین سابقه‌ی سندرم گیلن‌باره، باید پیش از تزریق به پزشک اطلاع داده شود. تصمیم نهایی درباره‌ی زمان و نوع واکسن بر عهده‌ی پزشک معالج است.
چه کسانی نباید واکسن آنفولانزا بزنند؟
برای مطالعه مطلب مربوط به واکسن پرونار 13 برای پیشگیری از پنوموکوک می توانید مطلب مربوطه را مشاهده کنید.
زمان توزیع واکسن آنفولانزای فصل 1405
توزیع واکسن آنفولانزای فصل 1405 هلندی و فرانسوی برخلاف سال‌های گذشته از اواخر شهریور آغاز نشد. چون ایمنی حدود دو هفته پس از تزریق شکل می‌گیرد، تزریق در مهر و آبان، پیش از فصل شیوع، توصیه می‌شود؛ تزریق در ماه‌های بعد هم تا زمانی که ویروس در گردش است بی‌فایده نیست. برای گروه‌های پرخطر، یعنی سالمندان، زنان باردار، بیماران قلبی و ریوی و افراد با نقص ایمنی، این زمان‌بندی اهمیت بیشتری دارد.
یک تغییر مهم در فصل‌های اخیر: سازمان جهانی بهداشت از فصل 2024–2025 حذف سویه‌ی B/Yamagata را از ترکیب واکسن توصیه کرده است؛ به همین دلیل بخشی از فرآورده‌ها از فرم چهارظرفیتی به سه‌ظرفیتی منتقل شده‌اند. ظرفیت فرآورده‌ای که امسال تحویل می‌گیرید را از بسته‌بندی بخوانید؛ واکسن فصل قبل در هر حال برای فصل جدید کاربرد ندارد.
به‌روزرسانی 27 مهر 1405: پس از واکسن 3 ظرفیتی چینی، توزیع رسمی واکسن فرانسوی نیز آغاز شده است؛ واکسن هلندی تا این تاریخ توزیع رسمی نداشته است.
عوارض احتمالی واکسن آنفولانزا
عوارض معمولا خفیف و موقتی هستند:
این علائم ظرف 24 تا 48 ساعت برطرف می‌شوند.
نگهداری و زنجیره‌ی سرد
واکسن آنفولانزا به دما حساس است و باید در دمای 2 تا 8 درجه‌ی سانتی‌گراد و با رعایت زنجیره‌ی سرد نگهداری و حمل شود. قرار گرفتن در دمای بالاتر یا انجماد، فرآورده را غیرقابل استفاده می‌کند. تزریق باید در مرکز درمانی و توسط کادر درمان انجام شود.
جمع‌بندی
تزریق واکسن آنفولانزا، یکی از روش‌های شناخته‌شده‌ی پیشگیری از آنفولانزای فصلی است.
هشدار سلب مسئولیت پزشکی: این مطلب صرفاً جهت آگاهی عمومی، اطلاع‌رسانی و ارتقای سواد سلامت تدوین شده است و حاوی اطلاعات دارویی از منابع مرجع ذکر شده است و جایگزین تشخیص و تجویز پزشک نیست.
منابع:
NHS
نظرات مشتریان ما
نظری ثبت نشده است