واکسن گارداسیل (HPV) چیست؟ | ۹ و ۴ ظرفیتی، قیمت، خرید، دوز و عوارض

واکسن گارداسیل چیست؟

واکسن گارداسیل (Gardasil)، در دو نوع 4 و 9 ظرفیتی واکسنی برای پیشگیری از عفونت ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است. این واکسن با تحریک سیستم ایمنی، در برابر تیپ‌های عامل زگیل تناسلی و تیپ‌های پرخطر مرتبط با سرطان دهانه رحم محافظت ایجاد می‌کند. محدوده‌ی سنی مجاز 9 تا 45 سال است و برای هر دو جنس کاربرد دارد. تزریق آن زیر نظر پزشک انجام می‌شود.

ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) چیست و چه مشکلاتی برای بدن ایجاد می‌کند؟

اچ پی وی یکی از شایع‌ترین عفونت‌های مقاربتی است که می‌تواند منجر به مشکلات مختلفی شود. تیپ‌های کم‌خطر اچ پی وی عامل بروز زگیل‌های تناسلی (Genital Warts) هستند. با این حال، تیپ‌های پرخطر این ویروس (به‌ویژه تیپ‌های 16 و 18) در صورت عدم پاکسازی توسط سیستم ایمنی، ریسک ابتلا به سرطان دهانه رحم، سرطان‌های مقعدی، تناسلی و سرطان‌های اوروفارنکس (سر و گردن) را افزایش می دهند.

واکسن گارداسیل چگونه از بدن محافظت می‌کند؟

واکسن گارداسیل با تحریک سیستم ایمنی بدن برای تولید آنتی‌بادی در برابر پروتئین‌های سطحی تیپ‌های پرخطر و کم‌خطر ویروس HPV عمل می‌کند و یک روش پیشگیری است.

تفاوت گارداسیل 4 و 9 ظرفیتی

تفاوت این دو فرم در تعداد تیپ‌های ویروس تحت پوشش است. فرم 4 ظرفیتی در برابر تیپ‌های 6، 11، 16 و 18 پوشش ایجاد می‌کند: تیپ‌های 6 و 11 عامل اغلب موارد زگیل تناسلی و تیپ‌های 16 و 18 از تیپ‌های پرخطر مرتبط با سرطان‌اند. فرم 9 ظرفیتی علاوه بر این چهار تیپ، تیپ‌های 31، 33، 45، 52 و 58 را نیز پوشش می‌دهد که همگی در گروه تیپ‌های پرخطر قرار می‌گیرند. انتخاب میان این دو فرم بر اساس سن، سابقه‌ی واکسیناسیون قبلی و شرایط بالینی فرد و با نظر پزشک انجام می‌شود. اگر دوره‌ی واکسیناسیون با یکی از این دو فرم آغاز شده باشد، تصمیم درباره‌ی ادامه یا تغییر فرم نیز بر عهده‌ی پزشک است.

قیمت واکسن گارداسیل

قیمت واکسن گارداسیل به نوع آن (4 یا 9 ظرفیتی) و سازنده‌ی واکسن بستگی دارد و در چارچوب قیمت‌گذاری سازمان غذا و دارو اعلام می‌شود. چون دوره‌ی کامل دو یا سه دوز است، هزینه‌ی نهایی به تعداد دوزهای برنامه‌ی شما هم وابسته است.

واکسن گارداسیل را از کجا تهیه کنیم؟

واکسن گارداسیل از داروخانه‌ی مجاز حضوری و یا آنلاین تهیه می‌شود و تا لحظه‌ی تزریق باید در دمای 2 تا 8 درجه‌ی سانتی‌گراد بماند.

شرایط واکسن گارداسیل برای مردان و زنان چیست؟

با توجه به ماهیت ویروس، واکسن HPV اختصاصی جنسیتی ندارد.

• شرایط عمومی: در صورت برخورداری از وضعیت سلامت عادی، محدودیت خاصی برای تزریق (به جز محدودیت سنی) وجود ندارد.
• شرایط اختصاصی: اگر از بیماری مزمن خاصی رنج می‌برید یا در حال حاضر به بیماری‌های مقطعی مبتلا هستید، حتماً باید پیش از تزریق با پزشک متخصص مشورت نمایید.

سن تزریق واکسن گارداسیل

ابتلا به ویروس HPV در هر سنی ممکن است، اما با توجه به اینکه این بیماری از طریق تماس جنسی منتقل می‌شود، سازمان جهانی بهداشت (WHO) و مرکز کنترل بیماری‌ها (CDC) سن برای شروع واکسیناسیون را اینچنین اعلام کرده‌اند:

• سنین بهینه: سن برای تزریق واکسن HPV، بین 9 تا 12 یا 13 سالگی است؛ این اقدام باید پیش از شروع فعالیت جنسی صورت گیرد.
• تزریق در بزرگسالان: تزریق واکسن گارداسیل برای افراد تا سن 45 سالگی (طبق مقالات جدیدتر CDC)

آیا تزریق واکسن گارداسیل می‌تواند مانع از بروز سرطان دهانه رحم شود؟

تزریق واکسن گارداسیل به تنهایی لزوماً مانع مطلق بروز سرطان دهانه رحم نمی‌شود، زیرا این بیماری می‌تواند دلایل دیگری نیز داشته باشد. اما از آنجایی که تیپ‌های پرخطر HPV یکی از دلایل اصلی این بیماری هستند، تزریق واکسن گارداسیل یکی از روش‌های پیشگیری شناخته‌شده برای کاهش خطر ابتلا به این سرطان محسوب می‌شود.

• افراد مبتلا به سرطان: افراد مبتلا به سرطان رحم، باید با مشورت پزشک متخصص نسبت به تزریق واکسن گارداسیل اقدام نمایند.

آیا بعد از ابتلا به زگیل تناسلی (HPV) واکسن زده می شود؟

بله، اما با نظر پزشک:

• عدم درمان: واکسن برای درمان تیپ‌های موجود ویروس در بدن طراحی نشده و شما باید فرآیندهای درمانی مربوطه را زیر نظر پزشک طی کنید.
• پیشگیری از سایر تیپ‌ها: تزریق واکسن گارداسیل پس از ابتلا می‌تواند کمک کند تا بیمار به انواع دیگری از ویروس HPV (که در حال حاضر به آن‌ها مبتلا نشده) آلوده نشود و سطح محافظت کلی بدن افزایش یابد.

مقالات علمی ایمی کیمود (Imiquimod)، هگزایم و نواکسا (Noaxa) را نیز بخوانید.

برنامه مناسب تزریق واکسن گارداسیل چگونه است؟

برنامه تزریق واکسن بر اساس سن فرد در زمان دریافت دوز اول و طبق پروتکل‌های CDC/WHO تعیین می‌شود: mayoclinic

سنین 9 تا 14 سال: برنامه دو دوز:

• دوز اول: در زمان شروع واکسیناسیون.
• دوز دوم: 6 تا 12 ماه پس از تزریق دوز اول.

سنین 15 تا 45 سال: برنامه سه دوز:

• دوز اول: در زمان شروع واکسیناسیون (ماه 0).
• دوز دوم: 1 تا 2 ماه پس از تزریق دوز آغازین.
• دوز سوم: 6 ماه پس از تزریق دوز اول.

ضروری: برای دریافت اطلاعات کامل در مورد نحوه تزریق، نوع واکسن و پروتکل صحیح، حتماً با پزشک متخصص مشورت نمایید.

واکسن گارداسیل چگونه و کجای بدن تزریق می‌شود؟

گارداسیل طبق بروشور تولیدکننده تزریق عضلانی است و توسط کادر درمان در عضله‌ی بازو انجام می‌شود.

عوارض جانبی، تداخلات دارویی و موارد منع مصرف واکسن گارداسیل

واکسن HPV یک فرآورده بیولوژیک با عوارض زیر است:

عوارض جانبی و ایمنی:

شایع‌ترین عوارض واکسن گارداسیل درد، تورم و قرمزی محل تزریق است که معمولاً ظرف یک تا سه روز فروکش می‌کند؛ سردرد، تب خفیف، تهوع و سرگیجه هم گزارش شده است. به دلیل احتمال غش کردن پس از تزریق، به‌ویژه در نوجوانان، برگه‌ی راهنمای واکسن توصیه می‌کند فرد حدود 15 دقیقه پس از تزریق نشسته یا درازکش تحت نظر بماند.

واکنش آلرژیک شدید بسیار نادر است؛ اگر پس از دوز قبلی کهیر، تورم صورت یا تنگی نفس رخ داده، ادامه‌ی دوره بدون بررسی پزشک انجام نمی‌شود. تب بالای چندروزه یا دردی که بیش از یک هفته طول بکشد هم باید گزارش شود.

چه کسانی نباید واکسن گارداسیل بزنند؟

تزریق واکسن گارداسیل در بارداری توصیه نمی‌شود و در شیردهی با نظر پزشک انجام می‌گیرد. کسی که پس از دوز قبلی دچار واکنش آلرژیک شدید (کهیر، تورم صورت یا تنگی نفس) شده، بدون بررسی پزشک دوز بعدی را دریافت نمی‌کند.

• بارداری و شیردهی: استفاده از واکسن گارداسیل در دوران بارداری توصیه نمی‌شود.در صورت شیردهی، برای اطمینان بیشتر با پزشک متخصص مشورت نمایید.
• آلرژی و سابقه پزشکی: قبل از تزریق، سابقه کامل پزشکی، آلرژی‌ها و حساسیت‌های دارویی خود را حتماً با پزشک متخصص در میان بگذارید.
• تداخلات دارویی: لازم است در مورد هرگونه داروی مصرفی (به ویژه داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی) با پزشک مشورت کنید.

آنچه واکسن HPV انجام نمی‌دهد

درک درست از محدوده‌ی اثر واکسن به اندازه‌ی خودِ واکسیناسیون اهمیت دارد.

• واکسن HPV جایگزین غربالگری نیست. انجام منظم پاپ‌اسمیر و آزمون HPV طبق برنامه‌ای که پزشک تعیین می‌کند، پس از واکسیناسیون نیز ادامه می‌یابد؛ زیرا واکسن همه‌ی تیپ‌های ویروس را پوشش نمی‌دهد.
• واکسن HPV درمان عفونت موجود نیست. اگر فردی پیش از واکسیناسیون به تیپی از ویروس مبتلا شده باشد، واکسن آن عفونت را از بین نمی‌برد و روند درمانی مربوطه جداگانه دنبال می‌شود.
• واکسن HPV جایگزین سایر روش‌های پیشگیری از عفونت‌های مقاربتی نیست و در برابر سایر عفونت‌های منتقله از راه تماس جنسی محافظتی ایجاد نمی‌کند.

واکسن گارداسیل و زنجیره سرد

واکسن گارداسیل یک فرآورده بیولوژیک حساس به دما است و باید در دمای 2 تا 8 درجه سانتی‌گراد و با رعایت زنجیره سرد نگهداری و حمل شود.

هشدار سلب مسئولیت پزشکی: این مطلب صرفاً جهت آگاهی عمومی، اطلاع‌رسانی و ارتقای سواد سلامت تدوین شده است و حاوی اطلاعات دارویی از منابع مرجع ذکر شده است و جایگزین تشخیص و تجویز پزشک نیست.

منابع: توصیه‌های واکسیناسیون HPV سازمان جهانی بهداشت، راهنمای HPV مرکز کنترل بیماری‌ها